Debaty sejmoweXX Kadencja

Interpelacja w sprawie zapewnienia z budżetu państwa na 1998 r. środków finansowych dla Sądeckiej Miejskiej Strefy Usług Publicznych

   Sądecka Miejska Strefa Usług Publicznych nabyła osobowość prawną w dniu 4 grudnia 1996 r., a rozpoczęła działalność od 1 stycznia 1997 r. Obejmuje ona swoim zasięgiem 14 gmin skupionych wokół Nowego Sącza. Na jej terenie mieszka 238 tys. mieszkańców i zajmuje powierzchnię 1294 km2. Na mocy ustawy miejskiej strefa przejęła od administracji rządowej zadania zlecone z zakresu: ochrony zdrowia (ZOZ - Krynica, w którego skład wchodzą 24 miejskie przychodnie, gminne i wiejskie ośrodki zdrowia), oświaty i wychowania (25 szkół ponadpodstawowych i placówek oświatowo-wychowawczych), pomocy społecznej (3 domy pomocy społecznej) i administracji.    Rozstrzygającym o możliwości powodzenia strefy jest spełnienie wymogu zabezpieczenia jej środków finansowych niezbędnych do realizacji przejmowanych zadań. Dochody strefy zabezpiecza dotacja celowa ustalana przy stosowaniu zasad przyjętych do kalkulacji środków finansowych dla zadań zleconych. Dotacja ta zapisana jest w budżecie państwa, oddzielnie dla strefy, w budżecie wojewody nowosądeckiego. Równocześnie jej wysokość winna być określona na poziomie koniecznym dla realizacji przejmowanych zadań oraz przy zachowaniu równości pomiędzy wysokością środków przekazywanych strefie i pozostałej części województwa. Oznacza to, że strefa winna otrzymać dotację na poziomie realnych kwot angażowanych przez administrację rządową w wykonywanie przekazywanych strefie zadań.    W tym kontekście, jak pokazuje praktyka ostatnich lat, mimo że limity wydatków budżetu wojewody i administracji specjalnych są w trakcie roku budżetowego wielokrotnie korygowane, wielkość środków zaangażowanych w realizację zadań jest istotnie wyższa od planowanych limitów. Na wielkość tych realnych i faktycznie zaangażowanych środków mają wpływ zobowiązania wynikające z działalności w danym roku budżetowym. Zobowiązania te, wraz z odsetkami, pokrywane są z budżetów następnych lat, a zjawisko to pogłębia się z roku na rok. Podejmowane w przeszłości w skali kraju próby oddłużania nie przyniosły spodziewanego efektu, jakim jest zatrzymanie procesów zadłużania. Oznaczać to może zarówno, że środki zaangażowane w oddłużanie nie likwidowały niedoszacowania, jak i to, że zastosowane rozwiązania nie motywowały do poszukiwania sposobów na obniżenie kosztów wykonywania zadań.    Dlatego przekazanie tych zadań w kompetencję samorządu strefy sądeckiej okazało się skutecznym sposobem na odwrócenie tych niekorzystnych tendencji. Jak wynika z analiz prowadzonych w ramach monitorownia strefy po upływie 10 miesięcy jej funkcjonowania, żadna z prowadzonych przez nią jednostek organizacyjnych nie ma zobowiązań z tytułu działalności w bieżącym roku (gdy tymczasem zobowiązania takie istnieją w jednostkach organizacyjnych prowadzonych przez administrację rządową).    Na realizację przejętych przez strefę zadań w 1997 r. zabezpieczono w budżecie państwa dotację celową w wysokości 51 170 tys. zł (nie uwzględniając w kalkulacji wysokości budżetu zarówno rezerwy celowej, jak i skutków podwyżki płac planowanej na 1998 r.). Ponieważ ta kwota nie zabezpiecza należnych strefie środków finansowych, wojewoda nowosądecki pismem z dnia 17 września br. zwrócił się do ministra finansów z prośbą o zwiększenie ustalonej na 1998 r. kwoty wydatków woj. nowosądeckiego o 5 mln zł, to jest o kwotę niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania strefy (w kwocie tej nie uwzględniono skutków podwyżek płac w sferze budżetowej w 1998 r.).    Zgodnie z zarządzeniem ministra finansów w sprawie konstruowania budżetu państwa na 1998 r., obligującym, w przypadku zadań zleconych z mocy ustawy, do zapisania w budżecie dotacji uwzględniającej skutki podwyżek płac w sferze budżetowej w 1998 r., dokonano w Ministerstwie Finansów zwiększenia proponowanej przez wojewodę kwoty 56 277 tys. zł do poziomu 57 497 tys. zł (kwota zwiększenia 1220 tys. zł na 2694 etaty pracowników strefy, co oznacza podwyżkę w skali miesiąca w wysokości 25 zł brutto!). Z porównania przewidywanego w bieżącym roku poziomu wydatków z proponowaną wysokością dotacji na 1998 r. wynika, że strefa otrzyma na swoją działalność zaledwie 99,9% tegorocznych kwot. Oznacza to praktycznie uniemożliwienie strefie realizacji przejętych przez nią zadań i nawrót do sytuacji, kiedy permanentne niedoszacowanie skutkowało koniecznością zaciągania narastających skokowo zobowiązań. Zobowiązania te spłacane są wraz z odsetkami z budżetów kolejnych lat, nakręcając tym samym ˝spiralę zobowiązań˝.    Zestawienie wymienionych wyżej danych finansowych dotyczących procesów planistycznych związanych z opracowaniem wysokości dotacji celowej dla Sądeckiej Miejskiej Strefy Usług Publicznych zawiera tabela nr 1. Tabela nr 1. SMSUP Nowy Sącz - wskaźniki porównawcze budżetu w latach 1997 i 1998. Działy Planowane wydatki w 1997 r. Projekt budżetu wg wojewódzkiej administracji rządowej (bez podwyżki płac planowanej na 1998 r.) Dotacja celowa zapisana w projekcie budżetu państwa (z uwzględnieniem skutków podwyżek płac w 1998 r.) Wskaźnik wzrostu 1998/1997 (4:2) 1 2 3 4 5 01 Przemysł 51000 57000 57000 111,8 45 Leśnictwo 18500 204000 204000 1102,7 79 Oświata i wychowanie 28887640 28688000 29421000 101,8 85 Ochrona zdrowia 23650605 22767000 23206000 98,1 86 Opieka społeczna 3511474 3804000 3842000 109,1 91 Administracja 1410198 757000 767000 54,4 Razem 57529417 56277000 57497000 99,9    Procesy monitorowania funkcjonowania strefy i porównanie wskaźników finansowych dotyczących realizacji zadań przez administrację rządową i samorządową dają podstawę do przedstawienia realnych i niezbędnych kwot dla strefy w 1998 r.    Przyjmując za bazę tworzenia budżetu na 1998 r. rzeczywiste i konieczne wydatki jednostek organizacyjnych strefy w 1997 r., powiększono je odpowiednio:       - wskaźnikiem 111% w przypadku wydatków rzeczowych,    - wskaźnikiem 113% w przypadku wydatków płacowych.    Wyniki tych przeliczeń zamieszczono w tabeli nr 2, a końcowa kwota środków finansowych niezbędnych sądeckiej strefie wynosi 64 922 tys. zł. Tabela nr 2. Niedoszacowanie dotacji celowej dla SMSUP na 1998 r. (w tys. zł.) Działy Dotacja celowa zapisana w projekcie budżetu państwa z uwzględnieniem skutków podwyżek płac w 1998 r.) Razem plan środków niebędnych do realizacji zadań SMSUP w 1998 r. Niedoszacowanie dochodów SMSUP (3:2) 1 2 3 4 01 Przemysł 57000 57000 0 45 Leśnictwo 204000 204000 0 79 Oświata i wychowanie 29421000 32474000 3053 85 Ochrona zdrowia 23206000 26601000 3395 86 Opieka społeczna 3842000 3944000 102 91 Administracja 767000 1642000 875 Razem 57497000 64922000 7425    Czy dla prawidłowego funkcjonowania Sądeckiej Miejskiej Strefy Usług Publicznych na 1998 r. zostaną zapewnione uzasadnione środki finansowe z budżetu państwa?    Poseł Marian Adam Cycoń    Warszawa, dnia 18 listopada 1997 r.