Debaty sejmoweXX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji na rynku mleka w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji Pana Posła Andrzeja Mańki przekazanej przy piśmie SPS-0202-10112/05 z dnia 25 maja 2005 r. uprzejmie informuję Pana Marszałka, że rok ubiegły był rokiem szczególnym dla polskiego mleczarstwa. Polskie zakłady mleczarskie notowały zyski w skali niespotykanej od wielu lat, które były wynikiem wzmożonego eksportu, głównie do krajów Unii Europejskiej, oraz sprzyjającej sytuacji na rynku światowym. Wartość eksportu polskich produktów mleczarskich w roku 2004 wzrosła o ponad 70% i wyniosła ponad 544 mln EUR. Największym wzrostem eksportu wykazały się następujące produkty: mleko i śmietana niezagęszczone, masło, sery oraz produkty fermentowane. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że wartość importu produktów mleczarskich w 2004 r. utrzymywała się na relatywnie niskim poziomie i wyniosła blisko 61,5 mln EUR. W stosunku do roku 2003 wzrosła jedynie o nieco ponad 12,5 mln EUR. Bilans w handlu zagranicznym produktami mleczarskimi za rok 2004 jest zatem wysoce dodatni i zamyka się sumą blisko 483 mln EUR, co wskazuje na duży sukces eksportowy polskich przetwórców mleka. Głównymi odbiorcami polskich produktów mleczarskich były w 2004 r. kraje Unii Europejskiej. Eksport polskich produktów do Rosji w roku 2004 był o 54% większy niż w roku 2003 i osiągnął wartość blisko 29 mln EUR.    Dane za okres od stycznia do kwietnia roku 2005 wskazują na utrzymującą się korzystną tendencję w eksporcie polskich produktów mleczarskich. Wartość eksportu tych produktów wyniosła 210,5 mln EUR i była wyższa o blisko 93% od wartości eksportu produktów mleczarskich w analogicznym okresie roku ubiegłego. Wprawdzie eksport do Rosji spadł w omawianym okresie o 50%, osiągając wartość blisko 6 mln EUR, ale należy zauważyć, że w eksporcie ogółem polskich produktów mleczarskich w okresie styczeń-kwiecień 2004 r. rynek rosyjski miał relatywnie niewielki, wynoszący ok. 10% udział. Obecnie głównym odbiorcą polskich produktów mleczarskich są kraje Unii Europejskiej. W okresie styczeń-kwiecień 2005 r. do UE-15 trafiło blisko 60% eksportu polskich produktów mleczarskich o wartości ponad 124 mln EUR. W stosunku do analogicznego okresu roku 2004 eksport ten zwiększył się o ok. 280%.    Akcesja Polski do Unii Europejskiej otworzyła przed polskimi zakładami mleczarskimi nowe możliwości, o czym świadczy prezentowany powyżej dynamiczny wzrost eksportu polskich produktów mleczarskich. Należy jednak pamiętać również o tym, że także polski rynek otworzył się dla towarów z pozostałych krajów członkowskich. Zarówno polskie zakłady mleczarskie, które są dopuszczone do handlu na wspólnym rynku, mogą bez barier wprowadzać swoje produkty na teren pozostałych państw Unii Europejskiej, jak i zakłady mleczarskie z tych państw, posiadające takie samo dopuszczenie do handlu, mogą wprowadzać swoje produkty na teren Polski, nie napotykając przy tym barier. Wynika to z zasady swobodnego przepływu towarów w ramach Jednolitego Rynku UE. Oznacza to, że nie można w Polsce ograniczyć administracyjnie napływu importowanych produktów mleczarskich. Takie ograniczenie byłoby bowiem sprzeczne z powyższą zasadą swobodnego przepływu towarów.    Uprzejmie informuję Pana Marszałka, że według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) w MRiRW w okresie I-IV 2004 r. ceny zbytu podstawowych produktów mleczarskich sukcesywnie spadały, najniższy poziom osiągając w kwietniu 2004 r.: ser typu Edamski - 10,54 zł/kg, ser typu Gouda - 10,67 zł/kg, masło Ekstra formowane - 8,82 zł/kg, mleko UHT 2% tł. - 1,61 zł/kg. Akcesja do Unii spowodowała jednak dynamiczny wzrost cen produktów mleczarskich. W okresie V-XII 2004 r. ceny zbytu podstawowych produktów mleczarskich sukcesywnie rosły. Wzrost cen osiągnął maksimum w grudniu 2004 r., kiedy ceny zbytu ww. produktów były wyższe niż w maju 2004 r. średnio o 10-13%. W okresie I-V 2005 r. nastąpił spadek cen, niemniej były one nadal wyższe niż przed akcesją - o ponad 4% w przypadku sera typu Edamski i o ponad 11% w przypadku masła.    W nawiązaniu do wysokości marż handlowych i cen zbytu artykułów mleczarskich chciałbym uprzejmie nadmienić, że kwestie te nie są przedmiotem żadnych regulacji w Unii Europejskiej. W gospodarce wolnorynkowej organy państwa nie mogą dyktować handlowcom wysokości marż.    W 2005 r. przewidywany jest spadek koniunktury na światowym rynku produktów mleczarskich i nie można oczekiwać powtórzenia się tak korzystnej sytuacji w eksporcie, jednakże należy zauważyć, że polscy przedsiębiorcy mają możliwość skorzystania z następujących mechanizmów interwencyjnych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej: interwencyjny skup masła, interwencyjny skup odtłuszczonego mleka w proszku, prywatne przechowywanie serów dojrzewających oraz dopłaty eksportowe, które pozwalają na stabilizowanie sytuacji w zakładach mleczarskich w okresach pogorszenia koniunktury na rynku mleczarskim.    Z wyrazami szacunku    Minister    Józef Jerzy Pilarczyk    Warszawa, dnia 17 czerwca 2005 r.