Debaty sejmoweXX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie formularzy urzędowych dla osób dochodzących roszczeń cywilnych w postępowaniu uproszczonym

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo z dnia 10 stycznia 2002 r. sygn. SPS-0202-332/02 dotyczące interpelacji poseł Agnieszki Pasternak w sprawie formularzy urzędowych dla osób dochodzących roszczeń cywilnych w postępowaniu uproszczonym uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Przepisy o postępowaniu uproszczonym (art. 5051 - 50513 K.p.c.) zostały wprowadzone do Kodeksu postępowania cywilnego przez ustawę z dnia 24 maja 2000 r o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (DzU nr 48, poz. 554). Obowiązują one od dnia 1 lipca 2000 r. Tą samą ustawą wprowadzono też - lecz dopiero z dniem 1 października 2000 r - obowiązek stosowania urzędowych formularzy. Zgodnie z art. 125 § 3 K.p.c. wzory i sposób udostępniania stronom urzędowych formularzy minister sprawiedliwości określił w rozporządzeniu z dnia 20 września 2000 r. (DzU nr 81, poz. 911).    Ministerstwo Sprawiedliwości na bieżąco śledzi i analizuje uwagi i zastrzeżenia zgłaszane przez sądy, strony i ich pełnomocników. Upływ rocznego okresu stosowania wskazanych wyżej przepisów pozwala już na wyciągnięcie wstępnych wniosków. W świetle zebranych danych i opinii nie ulega wątpliwości, iż nie wszystkie rozwiązania spełniły pokładane w nich nadzieje.    Należy zgodzić się ze stwierdzeniem interpelacji, że rozbieżność praktyki w zakresie stosowania przepisów o postępowaniu uproszczonym nie służby budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Problem ten jednak dotyczy stosowania przepisów, a w tym zakresie - zgodnie z zasadami konstytucyjności - sędziowie są niezawiśli i podlegają jedynie ustawom. Sam fakt występowania znacznych rozbieżności w orzecznictwie sądów - choć nie jest pozytywnym zjawiskiem - nie świadczy jednak jeszcze o wadliwości przepisów, które są różnie interpretowane. W każdym wypadku wprowadzania nowych uregulowań prawnych musi upłynąć pewien czas potrzebny na ukształtowanie jednolitej praktyki. Działania ministra sprawiedliwości nie mogą wkraczać w sferę orzekania, stąd wszelkie udzielane wyjaśnienia czy interpretacje mają jedynie charakter wskazówek. Podobnie jedynie mocą autorytetu praktyka ulega stopniowemu ujednoliceniu pod wpływem orzecznictwa Sądu Najwyższego. Proces ten trwa i w miarę upływu czasu rozbieżności w orzecznictwie poszczególnych sądów będą się zmniejszać.    Niezależnie od powyższego minister sprawiedliwości podziela wniosek o potrzebie dokonania zmian w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu uproszczonym. Nie wszystkie trudności, jakie napotkało w praktyce stosowanie tych przepisów, wynikają jedynie z różnej wykładni. Kierunek zmian nie został jeszcze przesądzony, choć z całą pewnością zmiana ta powinna objąć art. 1301 K.p.c. Ponadto szereg wątpliwości wywołują też przepisy art. 5051 i 5053 K.p.c.    Za uzasadnioną trzeba też uznać zmianę rozporządzenia dotyczącego obowiązujących wzorów formularzy pism procesowych. Potrzeba dokonania zmian wzorów wydaje się jednak wynikać nie tyle z ich ˝objętości˝, co z trudności, jakie napotyka przeciętny obywatel przy ich wypełnianiu.    Istotne znaczenie dla kierunku zmian - oprócz analizy uwag i wniosków zebranych przez Ministerstwo Sprawiedliwości - mieć będzie również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, do którego skierowano pytania prawne o zgodność z konstytucją tak art. 1301 § 1 K.p.c., jak i określonego w rozporządzeniu sposobu wypełniania formularzy.    Przewiduje się, iż decyzja co do kierunku i zakresu zmian podjęta zostanie w porozumieniu z Komisją Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego działającą przy ministrze sprawiedliwości w pierwszej połowie roku 2002.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Marek Staszak    Warszawa, dnia 23 stycznia 2002 r.