Debaty sejmoweXX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie Inspekcji Nadzoru Budowlanego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację nr 3369 z dnia 21 lutego 2000 r. posła na Sejm RP pana Marcina Zawiły, w sprawie Inspekcji Nadzoru Budowlanego, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.    Wojewódzcy i powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego są pracownikami administracji rządowej zatrudnionymi w inspektoratach stanowiących aparat pomocniczy kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży wojewódzkich oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży. Wymienieni wyżej pracownicy nie są członkami korpusu służby cywilnej.    Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (DzU nr 49, poz. 483 z późn. zm.) wprowadziła zmiany w art. 84 ust. 3 w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DzU nr 89, poz. 414 ze zm.), dotyczące delegacji ustawowej do wydania aktów wykonawczych w sprawie zasad wynagradzania pracowników administracji rządowej. W związku z powyższym na podstawie art. 84 ust. 3 prezes Rady Ministrów wydał rozporządzenie z dnia 29 października 1999 r. w sprawie określania stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (DzU nr 89, poz. 996 ze zm.). Natomiast na ostatnim etapie procesu legislacyjnego znajduje się projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej, zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek. Wraz z wydaniem niniejszego rozporządzenia prawdopodobnie będzie ono obowiązywać z mocą od dnia 1 stycznia 2000 r.    Pragnę poinformować, że status i zasady wynagradzania pracowników zatrudnionych w komendach, inspektoratach (np. ochrony środowiska, ochrony roślin, nadzoru geodezyjnego i kartograficznego), stanowiących aparat pomocniczy kierowników wojewódzkich i powiatowych służb (w tzw. administracji zespolonej), są porównywalne. Członkom korpusu służby cywilnej zatrudnionym w jednostkach organizacyjnych nadzoru budowlanego, a wykonującym czynności inspekcyjno-kontrolne, przysługuje miesięczny dodatek inspekcyjno-kontrolny (w wysokości od 100 zł do 500 zł) przyznawany na okres roku kalendarzowego. Poziom wynagrodzenia inspektorów nadzoru budowlanego wyznaczany jest wysokością dotacji celowej na nadzór budowlany. Powiatowe inspektoraty nadzoru budowlanego są małymi jednostkami (dominują 2-, 3-etatowe PINB), otrzymującymi niewielką dotację celową, ograniczającą możliwości różnicowania płac kierownika jednostki oraz pracowników. W konsekwencji, w ramach ustalonych w budżecie państwa przedmiotowych dotacji, ubruttowione wynagrodzenia powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego kształtują się na poziomie 1700 zł - 2400 zł. Nie jest to poziom wynagrodzeń adekwatny do wymagań osób zatrudnionych na tych stanowiskach (wymóg wyższego wykształcenia inżynierskiego oraz uprawnienia budowlane).    Przekształcenie z dniem 1 stycznia 1999 r. terenowej administracji publicznej wniosło istotne zmiany w zakresie nadzoru budowlanego. Utworzony został nowy model administracji publicznej, opartej na szczeblu wojewódzkim - z organami administracji rządowej, jak i powiatowym - z organami administracji samorządowej. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (DzU nr 106, poz. 668, ze zm.) wprowadziła nowy podział administracji funkcjonującej w oparciu o ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Powstały organy architektoniczno-budowlane oraz organy nadzoru budowlanego. Ponadroczne funkcjonowanie ww. służb pozwala na stwierdzenie, że celowym był rozdział kompetencji administracyjno-budowlanych (tu: administracja architektoniczno-budowlana) od inspekcyjno-kontrolnych (tu: nadzór budowlany).    Pragnę zaznaczyć, że problemy wynikające z dużego obciążenia merytorycznego powiatowych służb nadzoru budowlanego mogą zostać rozwiązane w drodze znaczącego zwiększenia nakładów finansowych na wzmocnienie kadrowe oraz wprowadzenia określonych zmian, pozwalających na racjonalniejsze gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi. W związku z powyższym monitorując funkcjonowanie administracji rządowej w zmienionych warunkach administracyjnego podziału kraju, Rada Ministrów wystąpiła z inicjatywą legislacyjną, która została zwieńczona przyjęciem ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (DzU nr 12, poz. 136). Art. 34 ww. ustawy pozwala na rozszerzenie zakresu działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego na więcej niż jeden powiat. Sytuacja ta stwarza możliwości funkcjonowania większych inspektoratów, o odpowiedniej do nałożonych zadań organizacji wewnętrznej i możliwości kształtowania struktury wydatków. Warto zauważyć, że odpowiednio do podziału administracyjnego kraju, w 45 przypadkach funkcjonują równocześnie ziemskie i grodzkie powiatowe inspektoraty nadzoru budowlanego. Przede wszystkim w tym obszarze należy spodziewać się istotnych zmian. Starosta powiatu jeleniogórskiego, w porozumieniu z prezydentem miasta Jelenia Góra, w dniu 31 stycznia br. wystąpił z tego typu inicjatywą do głównego inspektora nadzoru budowlanego.    Z dniem 1 stycznia 1999 r. zostały utworzone jednostki organizacyjne nadzoru budowlanego szczebla powiatowego. W budżecie państwa na 1999 r. zaplanowano 1289 etatów dla ww. jednostek, ze średnią płacą przed ubruttowieniem w wysokości 1 tys. na 1 etat. Na wydatki rzeczowe w konstrukcji budżetu przyjęto kwotę 416,69 zł na 1 zaplanowany etat. Nie przewidziano początkowych nakładów inwestycyjnych, gdyż jednostki te miały być tworzone w oparciu o bazę sprzętowo-lokalową likwidowanych z dniem 31 grudnia 1998 r. urzędów rejonowych. Majątek zlikwidowanych urzędów został w całości przyjęty na potrzeby administracji samorządowej, co w konsekwencji spowodowało dramatyczną sytuację organizacyjną dla nowo utworzonych jednostek organizacyjnych nadzoru budowlanego. Sytuację tę złagodziła doraźna pomoc starostów i prezydentów miast, którzy pozytywnie odpowiedzieli na wystąpienie w tej sprawie ówczesnego ministra spraw wewnętrznych i administracji (pismo z dnia 22 stycznia 1999 r.). Powiatowe organy samorządowe udzieliły pomocy w zakresie udostępnienia lokali, wyposażenia, środków transportu i łączności, zapewnienia obsługi finansowo-księgowej i kadrowo-organizacyjnej. Jednak nie wszystkie powiatowe inspektoraty nadzoru budowlanego spotkały się z rzeczową, nieodpłatną pomocą, a ponadto starostowie i prezydenci miast podkreślali doraźność tej pomocy. W rezultacie w 1999 r. konieczna w tych uwarunkowaniach pomoc organów samorządowych wpłynęła na zróżnicowanie sytuacji organizacyjno-ekonomicznej PINB.    Ponadto w IV kwartale 1999 r. decyzją ministra finansów zwiększone zostały ogółem o 2 mln zł dotacje celowe na nadzór budowlany (ustalone w ustawie budżetowej na 1999 r.). Limit ten został podzielony na wszystkie województwa według jednolitych, zobiektywizowanych kryteriów. W dalszym etapie wojewodowie dokonali podziału środków dla powiatowych inspektoratów.    Zgodnie z ustrojową zasadą decentralizacji kompetencji zreformowanie państwowego nadzoru budowlanego wniosło z założenia zróżnicowanie warunków działania w różnych województwach z uwagi na fakt, iż wojewodowie uprawnieni są do kształtowania nakładów budżetowych na m.in. inspekcje terenowego nadzoru budowlanego.    W bieżącym roku sytuacja finansowa inspektoratów, niezależnie od udzielanej pomocy organów samorządowych, została znacząco zróżnicowana. Wynika to z różnej wielkości dotacji celowych na nadzór budowlany, zaplanowanych przez wojewodów w projektach budżetów na 2000 r. Dla potrzeb prac planistycznych nad projektem budżetu państwa na 2000 r. minister finansów określił wskaźnik wzrostu nakładów budżetowych w wysokości 5,7% na wydatki rzeczowe i 6,7% na wydatki osobowe. Wojewodowie zaplanowali zwiększenie nakładów finansowych na terenowy nadzór budowlany ogółem o 20,89%. Najmniejszy wzrost nakładów na powiatowy nadzór budowlany zaplanował wojewoda dolnośląski, który ustalił wzrost nakładów na powiatowy nadzór budowlany o 4,6% (w stosunku do roku ubiegłego).    Zdecydowanie inna sytuacja ekonomiczna ma miejsce w województwach, w których wojewodowie zwiększyli w 2000 r. (w stosunku do 1999 r.) znacząco dotacje na nadzór budowlany. Ilustrują to następujące przykłady wzrostu dotacji celowych w niżej wymienionych województwach:    - lubelskim - o 41,46%,    - małopolskim - o 39,89%,    - podkarpackim - o 30,66%,    - świętokrzyskim - o 27,07%,    - wielkopolskim - o 24,16%.    W związku z przyjęciem przez Sejm RP poprawki Senatu RP do projektu ustawy budżetowej zaplanowane przez wojewodów w projekcie budżetu na 2000 r. nakłady finansowe na powiatowy nadzór budowlany zostały zwiększone dodatkowo o ogólną kwotę 6 mln zł. Oznacza to planowaną w bieżącym roku poprawę kondycji ekonomicznej powiatowego nadzoru budowlanego, przy zachowaniu dysproporcji nakładów na ten cel w poszczególnych województwach.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Marek Naglewski    Warszawa, dnia 20 marca 2000 r.